Saturday, January 28, 2017

Viên Đạn Thần Kỳ và Gót Chân Achilles Của Căn Bệnh Ung Thư

1. ViêĐạn Thn Kỳ (Magic Bullet) Và Y Hc Chun Xác (Precision Medicine)

Vào cui thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, nhà vi khun hc, và cũng là ngườđot gii Nobel Y Hc, Paul Ehrlich ngườĐức là ngườđầu tiêđã nghĩ ra cm từ “Magic Bullet” (ViêĐạn Thn K) nhm thể hin mý tưởng tiên phong và độđáo công. 

Ý tưởng này là khoa hc sẽ cn phi tìm ra cách cha trị nàđó mà mi viên thuc sẽ đượđưa tđúng nơi cđến, ging như vic mt tên lđược nhm trúng đích và chỉ nổ khi đã chđúng mc tiêu vy. 

Nếu làđượđiu này, thì vic cha trị các loi bnh, đặc bit là bnh ung thư, sẽ hiu quả hơn rt nhiu. Vi cách này, chỉ có tế bào bnh, tế bào nhim khun, hay tế bào ung thư mi bị tiêu dit bi loi thuđó, còn các tế bào khoẻ mnh sẽ không bị ảnh hưởng gì

Chính ý tưởng này công cũng là mt pháđạn thn kỳ khđầu cho mt cuc tìm kiếm cách cha trị như thế trong gii khoa hc. Và kết quả là sau hơn mt thế k, các nhà nghiên cđã nghĩ ra vic sử dng chính kháng thể (antibody) ca mi con ngườđể to nên viêđạn thn kỳ đó

Đây cũng là mt trong nhng viên gch khđầu xây dng nn Y hc chun xác (precision medicine), hay còn gi là Y hc cá thể (personalized medicine) nghĩa là: mi người sẽ được cha trị theo đúng căn bnh ca h, da trên nhng đặc tính riêng bit ca cá nhâđó. Trong dân gian, từ mi người hay dùng để miêu tả nhng đặc tính riêng bit này là “cơ địa.” 

Điu này cũng gii thích ti sao cùng mt loi thuc cha trị cho cùng mt loi bnh ung thư mà có người thì có hiu qu, còn có người thì không. Đây chính là do cơ địa” ca họ khác nhau nên tác dng ca thuc trên cơ thể họ cũng khác nhau. 

2. Liu Pháp Min Dch (Immunotherapy)



Trong căn bnh ung thư, mt số kháng thể được to ra bi chính hệ min dch ca cơ thể khi phát hin ra sự có mt ca tế bào ung thư, vi mđích nhn din và tiêu dit tế bào ung thư

Tuy nhiên, vì các tế bào ung thư liên tc biếđổi (mutation) nên tên la tuy được to ra nhưng cũng khó bn trúng mt mc tiêu di chuyn nhanh như vy. Không nhng thế, các tế bào ung thư còn có khả năng n mình rt gii, khiến cho các kháng thể lm tưởng chúng vi tế bào khoẻ mnh, và do đó, cũng không tn công. Thm chí kinh khng hơn, các tế bào ung thư còn có khả năng tiết ra nhng chđể kìm chế sự tn công ca hệ min dch. Và kết quả là trong các trđánh gia hệ min dch và tế bào ung thư, thì hệ min dch rõ ràng bị yếm thế, dđến vic ung thư tiếp tc tràn lan hoành hành. 

Chính vì thế, các nhà khoa hđã nghĩ ra cách to ra nhng kháng thể mnh hơn, và đưa chúng vào trong cơ thể để chúng tìm và tiêu dit các tế bào ung thư kia. Liu pháp min dch đã ra đời như thế

Hin ti, liu pháp min dch dùng trong vic cha trị ung thư đang theo 4 hướng chính:
1. Kháng thể đơn (monoclonal antibodies): được to ra trong phòng thí nghim, vi mđích tiêu dit các tế bào ung thư ở nhng vị trí nhđịnh. 
2. Thuc chế trm kim soát ca hệ min dch (immune checkpoint inhibitors): loi thuc này có khả năng nhả phanh cho hệ min dch, giúp hệ min dch thoi mái dc toàn lc chiếđấu chng tế bào ung thư mà không cn phi e dè
3. Vc-xin chng ung thư (cancer vaccines): là mt cht sẽ được tiêm vào cơ thể ngườđể hệ min dch ca họ sn xut ra kháng thể chng li cht gây ung thư đó.
4. Mt số liu pháp min dch không cụ thể (non-specific immunotherapies): các cách cha trị này nhm vào vic nâng cao hođộng ca hệ min dch mt cách chung chung, để hệ min dch khoẻ mnh hơn và chiếđấu chng tế bào ung thư hiu quả hơn. 

3. Gót Chân Achilles Ca Tế Bào Ung Thư 


Vào tháng 3/2016 va qua, mt nhóm các nhà khoa hc ti LuâĐôn, trường University College, cho rng họ đã tìm ra mt loi kháng nguyên mi (neoantigens) xut hin trên tế bào ca mt số loi ung thư da và ung thư phi. Các kháng nguyên này là các protein nm trên bề mt ca tế bào ung thư, và theo nghiên cu này, là nguyên nhân kìm hãm hệ min dch ca cơ thỞ mt số bnh nhân, khi các kháng nguyên - gót chân Achilles - ca tế bào ung thư bị hệ min dch phát hin và can thip thì viđiu trị ca nhng bnh nhân này có tiến trin tt hơn.

Điu này có nghĩa là nếu nhng kháng nguyên mi này thc sự là du vếđáng tin cđể cơ thể phát hin ra đâu là tế bào ung thư, thì vic to ra nhng viêđạn thn kỳ bn thng vào các tế bào ung thư sẽ hiu quả hơn rt nhiu! Kết quả nghiên cu ca họ đã được xut bn trên tp chí khoa hc danh tiếng vào bc nht nhì trên thế gii Science, nhánh Tumor Immunology, dưới têClonal neoantigens elicit T cell immunoreactivity and sensitivity to immune checkpoint blockade.” 

Da vào phát hin này, các nhà khoa hđã đề xut ra 2 hướng để to ra liu pháp min dch da trên các kháng nguyên ca tế bào ung thư: mt là to ra vc-xin chng ung thư da trên kháng nguyêđó, hai là cht lc nhng tế bào min dch có khả năng tiêu dit nhng tế bào ung thư có kháng nguyên kể trên, nhân ging chúng lên tht nhiu, và đưa chúng ngược trở li cơ thể bnh nhâđể giúp họ chng li căn bnh ung thư mnh mẽ hơn. 

Hy vng vi khám phá này, vic cha trị căn bnh ung thư sẽ hiu quả hơn gp nhiu ln trướđây!

3 comments:

  1. Good day! I simply wish to give you a huge thumbs up for your great information you have right here on this post. I am coming back to your website for more soon. paypal login

    ReplyDelete
    Replies
    1. Thank you for your encouragement!!!

      Delete
  2. Good post however , I was wondering if you could write a litte more on this topic? I'd be very grateful if you could elaborate a little bit more. Appreciate it! hotmail sign in email

    ReplyDelete