Saturday, February 22, 2020

Việt Nam Đã Làm Gì Để Kiểm Soát COVID-19 Hiệu Quả Đến Vậy?

Trước giờ vẫn nghĩ là Việt Nam mình hơi chậm trong nhiều thứ. Nhưng càng thấy, càng đọc, càng hiểu qua đợt dịch do vi rút 2019-nCoV gây ra lần này mới thấy là các bác lãnh đạo làm rất nhanh, rất mạnh, và rất chính xác!

1. Không coi thường dịch ngay từ khi nó bắt đầu và ngay cả khi nó đang có dấu hiệu kết thúc tại Việt Nam

Bằng chứng rõ nhất là cái băng rôn tuyên truyền mình chụp được đây! Nếu đúng như theo khuyến cáo của WHO thì chỉ có ai bị ho hay có dấu hiệu bệnh thì mới nên đeo khẩu trang, nhưng trong bảng treo này thì ghi rõ là nên đeo khẩu trang khi đến nơi đông người. 

Tiếp đó, lúc WHO yêu cầu cách ly 3 vòng thì Việt Nam cách ly 4 vòng, có nơi 7 vòng. 

Các nước khác vẫn cho học sinh đi học bình thường còn Việt Nam cho học sinh nghỉ học ngay từ đầu. Mỗi nước mỗi tập tính và mỗi hoàn cảnh. Người làm lãnh đạo hiểu dân, và nhận định tình hình sáng suốt thì sẽ đưa ra quyết định phù hợp nhất. 

Quân đội vào cuộc ngay từ đầu và giúp kiểm soát đường biên giới tức thời. Trong mọi phương pháp ứng phó với dịch bệnh, việc đưa quân đội vào giúp đỡ là cách hiệu quả nhất vì quân đội có đủ những điều kiện cần và đủ để hỗ trợ bên Y Tế. 

Đến hôm nay, khi đã chữa khỏi 16 ca bệnh nhiễm COVID-19, các ban ngành vẫn đang cân nhắc kỹ lưỡng về việc cho trẻ đi học lại khi nào và nếu đi học lại thì phải có những biện pháp gì đi kèm để tránh dịch bùng phát trở lại. Dịch bệnh là một diễn biến phức tạp và luôn trong trạng thái trực tuyến. Trong khi chúng ta, những người tiếp nhận thông tin là đã bị phát lại rồi. Nên việc quyết định thay đổi theo diễn biến dịch là khó tránh khỏi. 

2. Ngành y tế có sự chuẩn bị vô cùng kỹ lưỡng, bài bản, và các chiến sỹ áo trắng thiệt đáng nể!

Việc thành lập các tuyến y tế vệ tinh do bà Nguyễn Thị Kim Tiến khởi xướng khi còn tại chức đã chứng minh hiệu quả của nó trong đợt phòng chống dịch này. Vì nếu mọi ca bệnh đều đổ dồn về 1 chỗ thì việc vỡ trận là sẽ khó tránh khỏi. Chưa kể đến việc vận chuyển người bệnh sẽ làm tăng nguy cơ lây nhiễm và ảnh hưởng sức khoẻ của người bệnh nữa. 

Ca lây nhiễm COVID-19 đầu tiên ở Việt Nam đã được chữa trị và báo cáo với quốc tế một cách bài bản và thực sự chuyên nghiệp. Tiếp đó, các nhà khoa học Việt Nam cũng đã nhanh chóng phân lập và nuôi cấy được chủng vi rút mới này trong phòng thí nghiệm để mở đường cho việc nghiên cứu vắc xin chữa trị và cũng giúp rút ngắn quá trình xét nghiệm bệnh lại. Hy vọng sẽ có thể xét nghiệm bệnh và có kết quả trong vòng 2 tiếng trong thời gian tới.

Đến nay Việt Nam có tổng cộng 16 ca nhiễm bệnh và cả 16 ca đều được chữa khỏi. Không có bằng chứng nào có thể hùng hồn hơn để minh chứng cho cái sự giỏi của các bác sỹ Việt Nam lần này! Vì bệnh này hoàn toàn mới và thế giới không hề có cách chữa trị hay thuốc chữa trị sẵn trước đó! 

Anh bạn bác sỹ khoa cấp cứu bệnh viện Bạch Mai đăng hình các bác sỹ mặc đồ bảo hộ kỹ lưỡng để tiếp đón bệnh nhân trong mùa dịch. Làm nhớ đến những bác sỹ và y tá ở bệnh viện Việt Pháp đã hy sinh trong lần dịch SARS những năm trước. Lần này không biết là do may mắn hay do đã có sự chuẩn bị mà chưa ai bị sao cả. Cám ơn các chiến sỹ áo trắng! 

Những điều mà các chiến sỹ thầm lặng từ các lãnh vực khác nhau đã làm được đến nay đã đưa đến kết quả là Việt Nam không còn ca lây nhiễm COVID-19 mới tính đến thời điểm hiện tại, trong khi các ca lây nhiễm trên một số nước khác vẫn tiếp tục tăng nhanh, đặc biệt là Nhật và Hàn Quốc. Đến ngay cả trung tâm kiểm soát dịch bệnh CDC của Mỹ cũng phải nể và đang cân nhắc lập trạm của CDC tại Việt Nam. 

COVID-19 không phải là dịch bệnh đầu tiên cũng không phải là dịch bệnh cuối cùng do vi rút mới gây ra. Sẽ còn những dịch bệnh khác nữa trong tương lai. Điều con người có thể làm, theo như anh Lương Quốc Chính, một bác sỹ tại khoa cấp cứu Bệnh Viện Bạch Mai có nói trong đợt dịch này đó là: “Không hoang mang nhưng cũng không được chủ quan!” Theo quy luật sinh tồn, ai mạnh hơn sẽ là người chiến thắng! 

Có thể xem thêm các thông tin ở đây: 




Thursday, January 30, 2020

Báo Cáo Khoa Học Của Các Chuyên Gia Việt Nam Về Vi Rút Corona Và Cách Phòng Chống


Ngày 30/1/2020, Tổ Chức Sức Khoẻ Thế Giới (WHO) đã chính thức công bố tình trạng báo động sức khoẻ khẩn cấp cấp quốc tế do sự lây nhiễm của vi rút Corona (vi rút Vũ Hán, vi rút 2019-nCoV).

Vi rút này đến từ Vũ Hán, Trung Quốc, và đã có dấu hiệu lây lan trên 18 quốc gia, trong đó có Việt Nam. 

Vi rút Vũ Hán có nghi ngờ đến từ dơi, và có thể bắt nguồn từ khu chợ trời bán các loại động vật hoang dã tại Vũ Hán. Việc giải mã bộ gen của vi rút này cho thấy nó thuộc chủng vi rút Corona, tương tự như vi rút SARS. Những ca tử vong đến giờ có liên quan đến vi rút này tạm thời dừng lại ở những người đang mắc các bệnh nghiêm trọng khác xảy ra cùng với thời điểm bị lây nhiễm, chủ yếu là người lớn tuổi.

Việt Nam khá may mắn vì có thời tiết nóng ẩm, là môi trường không thuận lợi cho vi rút này, nên nếu bị phơi nhiễm ra môi trường ngoài trời ở nhiệt độ trên 25 độ C thì vi rút Corona sẽ không thể sống sót quá lâu trong môi trường, nhờ vậy, hạn chế phần nào khả năng lây lan.

Tình hình thế giới

Theo báo cáo mới nhất của WHO ngày 30/1/2020 thì có tổng cộng 7818 ca nhiễm vi rút này trên toàn thế giới, trong đó 7736 ca tại Trung Quốc, 1370 ca nhiễm nặng, và 170 ca tử vong. Ở ngoài Trung Quốc có 82 ca nhiễm vi rút này trên 18 quốc gia. Riêng tại Trung Quốc, có thêm 12167 ca bị nghi ngờ nhiễm vi rút này, nhưng chưa được khẳng định. Có thể theo dõi những thông tin mới nhất của WHO về bệnh dịch này tại đây: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019

Tình hình tại Việt Nam

Ngày 28/1/2020 vừa qua (mùng 4 Tết), các bác sỹ tại viện Pasteur và bệnh viện Chợ Rẫy đã xuất bản một bài báo cáo chi tiết về việc điều trị 2 bệnh nhân bị nhiễm vi rút Corona trên tạp chí khoa học Y Khoa quốc tế có uy tín New England Journal of Medicine (NEJM). Đây là 2 trường hợp nhiễm vi rút này duy nhất tại Việt Nam tính đến thời điểm hiện tại. Trường hợp thứ 1 là một người đàn ông 65 tuổi có tiền sử nhiều bệnh, nhập viện ngày 22/1/2020 và tình trạng sức khoẻ đã cải thiện từ ngày 26/1. Người thứ 2 là một người đàn ông 27 tuổi khoẻ mạnh, cũng nhập viện cùng ngày. Anh ta đã ổn định sức khoẻ vào ngày 23/1/2020. Xuất bản khoa học này vô cùng quan trọng vì nó cho thấy rõ việc lây nhiễm đầu tiên từ người sang người của loại vi rút này. Ngoài ra, đây còn là bằng chứng cho việc hỗ trợ y tế cực kỳ hiệu quả (ổn định sức khoẻ của bệnh nhân chỉ trong vòng 5 ngày) của đội ngũ y bác sỹ tại Việt Nam. Thật vô cùng đáng nể!

Bản dịch nguyên văn toàn bộ nội dung của xuất bản khoa học đó như sau:

Trường hợp lây nhiễm xuyên biên giới và từ người qua người của một loại vi rút Corona mới tại Việt Nam

Nguyên văn tiếng Anh của xuất bản khoa học này có tại đây: 

Sự xuất hiện và lan truyền của một loại vi rút corona mới (2019-nCoV) từ Vũ Hán, Trung Quốc, đã trở thành mối lo ngại về sức khỏe toàn cầu. (1) Kể từ khi phát hiện vi rút corona vào cuối tháng 12 năm 2019, một số quốc gia đã báo cáo các trường hợp nhiễm bệnh lẻ tẻ trong số những du khách trở về từ Trung Quốc. (2) Chúng tôi báo cáo một cụm gia đình 2019-nCoV có nguồn gốc từ một người đàn ông Trung Quốc. 

Vào ngày 22 tháng 1 năm 2020, một người đàn ông Trung Quốc 65 tuổi có tiền sử bệnh tăng huyết áp, tiểu đường tuýp 2, bệnh tim mạch vành được đặt stent, và ung thư phổi đã được đưa vào khoa cấp cứu của Bệnh viện Chợ Rẫy, tại thành phố Hồ Chí Minh, với tình trạng sốt thấp và mệt mỏi. Anh ta bị sốt vào ngày 17 tháng 1, tổng cộng 4 ngày sau khi anh ta và vợ bay đến Hà Nội từ quận Wuchang ở Vũ Hán, nơi xảy ra vụ dịch 2019-nCoV. Anh ta báo cáo rằng anh ta đã không hề tiếp xúc với khu chợ trời (một khu chợ bán động vật chết và sống) ở Vũ Hán.



X quang của ngực người cha

Các miếng gạc họng thu được từ bệnh nhân được xét nghiệm dương tính với 2019-nCoV trên các xét nghiệm phản ứng sao chép chuỗi polymerase ngược trong thời gian thực (RT-PCR). (3) Khi nhập viện, người đàn ông được phân lập và điều trị theo kinh nghiệm bằng các thuốc chống vi rút, kháng sinh phổ rộng, và các liệu pháp hỗ trợ. X quang phổi thu được khi nhập viện cho thấy thâm nhiễm ở thùy trên của phổi trái (Hình 1A). Vào ngày 25 tháng 1, anh ta đã nhận được oxy bổ sung thông qua ống thông mũi với tốc độ 5 lít mỗi phút vì chứng khó thở khi bị thiếu oxy. Áp suất riêng của oxy là 57,2 mm Hg khi anh ta hít thở không khí xung quanh, sự thâm nhiễm đã có tiến triển tích cực và đã được quan sát trên X quang phổi (Hình 1B đến 1D). Sốt của anh biến mất vào ngày 25 tháng 1, và tình trạng lâm sàng của anh đã được cải thiện kể từ ngày 26 tháng 1. Vợ anh không có triệu chứng bệnh khi họ đi du lịch. Cô ấy khỏe mạnh kể từ ngày 28 tháng 1. 

Người con trai 27 tuổi khỏe mạnh của cặp vợ chồng này sống ở Long An, một tỉnh cách thành phố Hồ Chí Minh 40 km về phía tây nam, kể từ tháng 10 năm 2019. Anh ta đã không đi du lịch đến khu vực nơi 2019-nCoV đang lan rộng, và anh ta đã không có bất kỳ liên lạc với bất kỳ người nào trở về từ một khu vực như vậy. Vào ngày 17 tháng 1, anh gặp cha mình ở Nha Trang ở miền trung Việt Nam và ở chung phòng ngủ với bố mẹ trong 3 ngày trong một phòng khách sạn có máy lạnh. Vào ngày 20 tháng 1, ho khan và sốt phát triển ở người con trai. Anh cũng báo cáo đã bị nôn mửa và đi đại tiện một lần trước khi nhập viện. Điều này cho thấy thời gian ủ bệnh cho vi rút 2019-nCoV có thể là 3 ngày hoặc ít hơn trong trường hợp này. Khi người con trai nhập viện tại Bệnh viện Chợ Rẫy với cha vào ngày 22 tháng 1, căn bệnh của anh, đặc trưng bởi sốt (39 ° C), đã được công nhận và anh ngay lập tức bị cô lập. X quang phổi và kiểm tra trong phòng thí nghiệm khác ở bệnh nhân này cho thấy không có bất thường nào ngoại trừ mức độ tăng của protein phản ứng C (13,9 mg mỗi lít). Xét nghiệm RT-PCR đối với vi-rút cúm A và B và xét nghiệm nhanh kháng nguyên protein 1 không cấu trúc đối với vi-rút sốt xuất huyết là âm tính ở cả cha và con. Một miếng gạc lấy mẫu từ cổ họng ở người con trai dương tính với 2019-nCoV. Cha anh được cho là nguồn lây nhiễm. Tuy nhiên, việc xác định trình tự các chủng từ hai bệnh nhân để xác định việc truyền 2019-nCoV từ cha sang con chưa được thực hiện. Tình trạng con trai đã ổn định sau ngày 23 tháng 1. 

Gia đình này đã đi đến bốn thành phố trên khắp Việt Nam bằng nhiều hình thức vận chuyển khác nhau, bao gồm máy bay, tàu hỏa và taxi. Tổng cộng có 28 liên hệ gần gũi đã được xác định và các triệu chứng của nhiễm trùng đường hô hấp trên đã không phát triển ở bất kỳ ai trong số họ. Nhóm gia đình nhiễm trùng 2019-nCoV này xảy ra bên ngoài Trung Quốc (4) làm dấy lên mối lo ngại về việc lây truyền từ người sang người.

Lan T. Phan, Tiến sỹ
Thuong V. Nguyen, Tiến sỹ bác sỹ
Quang C. Luong, Bác sỹ
Thinh V. Nguyen, Bác sỹ
Hieu T. Nguyen, 
Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam nguyenthuong@yahoo.com 

Hung Q. Le, Tiến sỹ Bác sỹ
Thuc T. Nguyen, Bác sỹ
Bệnh viện Chợ Rẫy, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam 

Thang M. Cao, Dược sỹ
Quang D. Pham, Tiến sỹ bác sỹ
Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam 

Các mẫu đồng thuận tiết lộ thông tin được cung cấp bởi các tác giả có sẵn với toàn văn của bức thư này tại NEJM.org. Bức thư này được xuất bản vào ngày 28 tháng 1 năm 2020, tại NEJM.org.

THAM CHIẾU

1. Zhu N, Zhang D, Wang W, et al. Một loại coronavirus mới từ bệnh nhân bị viêm phổi ở Trung Quốc, 2019. N Engl J Med. DOI: 10.1056 / NEJMoa2001017. 

2. Corona vi rút mới (2019-nCoV): Báo cáo tình hình - 5, 25 tháng 1 năm 2020. Geneva: Tổ chức Sức Khoẻ Thế giới, 2020 (https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200125 -sitrep-5-2019-ncov.pdf)

3. Corman V, Bleicker T, Brünink S, et al. Phát hiện chẩn đoán Vũ Hán coronavirus 2019 bằng RT-PCR. Geneva: Tổ chức Sức Khoẻ Thế giới, ngày 13 tháng 1 năm 2020 (https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/wuhan-virus-assay-v1991527e5122341d99287a1b17c111902.pdf)

4. Hoàng C, Wang Y, Li X, et al. Đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân nhiễm coronavirus 2019 ở Vũ Hán, Trung Quốc. Lancet. Ngày 24 tháng 1 năm 2020 (https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)30183-5/fulltext)

Vi rút có gì nguy hiểm?

Trên thế giới này, chưa có ai tìm ra thuốc chữa cho bất kỳ loại vi rút nào. Điều này phần lớn là do cơ chế hoạt động của vi rút rất đặc biệt. Một khi thâm nhập vào được tế bào sống, nó sẽ sát nhập một phần hay toàn phần mã di truyền của nó với mã di truyền của tế bào chủ. Và dùng cơ chế sinh sản của tế bào chủ để tiếp tục nhân lên về số lượng để đi đánh chiếm các tế bào lân cận. Chính vì thế, không thể tách rời vi rút ra và chữa khỏi bất kỳ bệnh nào gây ra do vi rút cả. 

Vắc xin là cách thông minh nhất của con người nghĩ ra để tự tạo kháng thể sẵn cho một loại vi rút nhất định. Để khi vi rút đó tấn công, thì đã có sẵn quân đội ngang ngửa ra ứng chiến. Tuy nhiên, khả năng thua là vẫn có. Hiện tại, sau 1 tháng phát hiện dịch bệnh gây ra do vi rút Corona, các nhà khoa học Trung Quốc đã giải mã thành công và công bố bộ gen của vi rút này. Tiếp đó, các nhà khoa học tại Melbourne, Úc đã công bố việc nuôi cấy vi rút Corona thành công trong phòng thí nghiệm từ mẫu của một bệnh nhân đã nhiễm Corona. Vì thế, hy vọng về một loại vắc xin cho vi rút này trong vòng 1-2 năm tới là có thể.

Ngoài vắc xin, còn có các loại thuốc khác giúp khống chế vi rút bằng cách làm chậm lại quá trình sinh sản của chúng và như thế thì hệ miễn dịch mới có cơ hội đánh thắng chúng. Khi nào hệ miễn dịch yếu đi thì sẽ lại thua như thường. Vì thế, việc phát hiện sớm cũng là một ưu thế để ngăn chặn quá trình sinh sản của vi rút ngay thời điểm ban đầu khi nó vừa xâm nhập cơ thể. 

Các loại kháng sinh sẽ không có tác dụng chống lại vi rút mà chỉ có tác dụng chống lại vi khuẩn. Tuy nhiên trong quá trình điều trị các bệnh lây nhiễm do vi rút, kháng sinh cũng có thể được sử dụng để hạn chế tấn công từ các loại vi khuẩn cơ hội dấy lên khi miễn dịch suy yếu.

Làm sao để phòng tránh vi rút Corona khi vắc xin chưa có?

Nhớ hồi còn ngồi trong ghế nhà trường ở Đại Học, thầy dạy môn Hoá Sinh yêu thích có nói một câu rất ấn tượng, đó là: cuộc chiến giữa con người và các loại vi sinh là cuộc chiến không ngưng nghỉ, và niềm tin của tôi nghiêng về phía các vi sinh hơn! Ý thầy là vi rút và vi khuẩn sẽ luôn thay đổi và đột biến, con người sẽ khó mà theo kịp, nên khả năng các loại vi sinh thắng con người là cao hơn. 

Vậy có đường nào cho con người thắng lại các loại vi sinh này? Không gì khác ngoài một hệ miễn dịch mạnh khoẻ!

Cơ thể con người là một tổng hợp hoàn hảo và có khả năng ứng biến khôn lường với các loại vi rút và vi khuẩn mỗi ngày. Và vì nó làm quá tốt nên đôi khi chúng ta quên mất rằng điều kỳ diệu ấy đang xảy ra trong từng ngày mà chúng ta còn khoẻ mạnh. 

Để giữ hệ miễn dịch mạnh khoẻ, cần: 
1. Ngủ đủ 
2. Ăn uống đủ dinh dưỡng (nhiều rau và trái cây)
3. Vận động cơ thể mỗi ngày
4. Suy nghĩ tích cực và yêu thương nhiều hơn! (ví dụ như đừng giận người Vũ Hán vì đã lan truyền dịch bệnh mà hãy thương họ vì đã ở ngay tâm bão của dịch bệnh)

Riêng với dịch Corona lần này, vì nó lây lan qua đường hô hấp nên để phòng tránh vi rút này, nên:

1. Đeo khẩu trang y tế và vứt bỏ sau một lần dùng
2. Rửa tay thường xuyên và giữ cơ thể luôn sạch sẽ. Nếu phải di chuyển bằng các phương tiện công cộng như tàu, xe buýt, taxi thì nên rửa tay diệt khuẩn ngay sau khi xuống khỏi phương tiện đó
3. Hạn chế tối đa việc rờ tay lên mặt
4. Hạn chế đi lại chỗ đông người
5. Uống nước đủ để cổ họng không bị khô vì vi rút này không sống được trong môi trường ẩm ướt

Trong trường hợp bị lây nhiễm, các hỗ trợ y tế sẽ là rất cần thiết để giúp người bệnh có khả năng chống trả sự tấn công của vi rút kịp thời, nhất là đối với các trường hợp có hệ miễn dịch suy yếu. 

Cầu chúc cho tất cả chúng ta luôn đầy tràn năng lượng tích cực và tình yêu để phòng chống mọi bệnh tật thành công! Hãy cùng cầu nguyện cho người Vũ Hán và người Trung Quốc để họ có thêm năng lượng để cùng nhau vượt qua đại dịch này! #prayforWuHan #prayforChina

Saturday, December 9, 2017

Không Phải Có Con Là Thành Cha Mẹ. Không Phải Cha Mẹ Là Luôn Luôn Đúng!

Mấy hôm nay cư dân mạng đang xôn xao vì vụ việc một em bé trai 10 tuổi chạy trốn khỏi cha mẹ về nhà ông bà nội vì bị cha ruột và mẹ kế bạo hành. Mình đọc đã thấy đau xót. Nhưng khi đọc đến lời bình của một bạn này thì thấy còn đau lòng hơn...


1. Bạo hành tâm lý (emotional abuse)

Tuy mình được lớn lên trong yêu thương nhưng những lần “thương cho roi cho vọt” và những lần lớn tiếng của cha mẹ vẫn là một ký ức hãi hùng. Một trong những ký ức ấn tượng nhất mà mình còn nhớ là cái cảm giác phẫn uất đến phát khóc khi thấy cha mẹ la mắng hay phạt đòn 2 đứa em. Lúc đó mình không hiểu đó là gì, sau này mới biết đó sự ghê tởm bạo lực cộng với sự bất lực khi phải tận mắt chứng kiến điều đó mà lại không thể làm gì. Và đó chính là sự bạo hành tâm lý, mặc dù lúc đó mình không phải là đứa đang bị đòn.

Bạo hành thể lý thì còn có thể lành, nhưng hậu quả mà việc bạo hành tâm lý gây ra thì sẽ rất lâu dài và khó có thể bù đắp ngược lại, theo một số các nghiên cứu khoa học đưa ra.

2. Hậu quả của bạo hành tâm lý trên trẻ nhỏ

Việc bạn ép con ăn mỗi ngày, thờ ơ khi con cố gắng kể chuyện sau mỗi lần tan học về, cha mẹ cãi nhau trước mặt con, hay cha mẹ ly dị chia cắt con cái đều là bạo hành tâm lý. Và có tác động tiêu cực lên đứa trẻ không thua gì bạo hành thể lý. Còn việc đánh đập trực tiếp trên cơ thể đứa bé không thể kháng cự thì đương nhiên là có bạo hành tâm lý trong đó rồi. Vì sự sợ hãi và kinh hoàng bị gây ra trong ký ức của trẻ là điều sẽ có thể đi theo và ảnh hưởng tâm lý, tính cách của bé đến suốt đời, tuỳ theo mức độ nặng nhẹ.

Khoa học nói sao về việc này? Chỉ cần bạn google thì sẽ ra hằng hà sa số các nghiên cứu khoa học trên đủ mọi dân tộc cho thấy một kết luận duy nhất: bạo hành về thể lý lẫn tâm lý đều dẫn đến những hậu quả tiêu cực cho sự phát triển từ sức khoẻ đến tâm hồn của các bé, phổ biến nhất là sự mất tự tin vào bản thân, dễ bị trầm cảm, bạo lực hơn, và bị rối loạn tâm lý hậu khủng hoảng! Không ít những tên giết người hàng loạt hay những kẻ hiếp dâm biến thái đều có một tuổi thơ đầy bạo hành và những tổn thương tâm lý thời thơ ấu không thể chữa khỏi. Bạn nào quan tâm có thể xem thêm các nghiên cứu khoa học ở trang sau Child Abuse and Neglect.

3. Kiên nhẫn và tình yêu


Điều may mắn là cái tương lai u ám này hoàn toàn có thể tránh khỏi nếu các bậc cha mẹ để tâm thay đổi chính mình. "Thương cho roi cho vọt" đã được khoa học chứng minh là sai hoàn toàn. Bạo lực chỉ là cách giải quyết của những con người bất lực. Muốn thương thì hãy tìm cách hiểu con bạn đang nghĩ gì và hãy kiên nhẫn với chúng bằng tất cả tình yêu mà bạn có! Và đương nhiên nói thì dễ nhưng làm thì không dễ chút nào. Do đó, mình xin chia sẻ với các bạn một số gợi ý sau để các bạn bắt đầu hành trình thay đổi vì một tương lai tốt hơn cho con mình, nếu bạn muốn nhé!

1. Mỗi lần bạn nóng giận la mắng hay đánh con, hãy tự hỏi: “mình đang la/đang đánh để dạy nó hay để xả cơn bực tức của mình?” Đây là bước đầu tiên để bạn hiểu chính mình hơn trong vai trò làm cha mẹ.

2. Hãy nhớ lại những thứ bạn không muốn cha mẹ bạn làm cho bạn khi bạn còn là một đứa bé và cố gắng đừng để điều đó lặp lại trên những đứa con của riêng bạn. Chúng ta hoàn toàn có thể tốt hơn nhờ vào việc rút kinh nghiệm dựa trên những gì chúng ta đã trải qua.

3. Hãy tập nói “xin lỗi, cám ơn, mẹ/cha yêu con!” mỗi ngày với thật nhiều nụ hôn và những cái ôm thật chặt. 

4. Hãy cùng con thưởng thức một bản nhạc con bạn thích, cùng con đọc một quyển truyện con thích, và hỏi chúng tại sao chúng thích.

5. Và sau cùng, hãy đến gần thiên nhiên hơn! Khi bạn dành thời gian để ngắm nhìn những rặng núi hùng vĩ, những con sông êm đềm, những vườn hoa bạt ngàn, hay những bãi biển bao la, bạn sẽ thấy mình đủ nhỏ bé để bao dung hơn. Và nếu được thì hãy đem con bạn theo cùng những khi như thế!

Đây chỉ là bước dạo đầu! Phần còn lại mình chắc chắn với tình yêu bạn sẽ trở nên sáng tạo vô cùng trong cách hướng dẫn con mình trở thành những con người hạnh phúc hơn!


Saturday, January 28, 2017

Viên Đạn Thần Kỳ và Gót Chân Achilles Của Căn Bệnh Ung Thư

1. ViêĐạn Thn Kỳ (Magic Bullet) Và Y Hc Chun Xác (Precision Medicine)

Vào cui thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, nhà vi khun hc, và cũng là ngườđot gii Nobel Y Hc, Paul Ehrlich ngườĐức là ngườđầu tiêđã nghĩ ra cm từ “Magic Bullet” (ViêĐạn Thn K) nhm thể hin mý tưởng tiên phong và độđáo công. 

Ý tưởng này là khoa hc sẽ cn phi tìm ra cách cha trị nàđó mà mi viên thuc sẽ đượđưa tđúng nơi cđến, ging như vic mt tên lđược nhm trúng đích và chỉ nổ khi đã chđúng mc tiêu vy. 

Nếu làđượđiu này, thì vic cha trị các loi bnh, đặc bit là bnh ung thư, sẽ hiu quả hơn rt nhiu. Vi cách này, chỉ có tế bào bnh, tế bào nhim khun, hay tế bào ung thư mi bị tiêu dit bi loi thuđó, còn các tế bào khoẻ mnh sẽ không bị ảnh hưởng gì

Chính ý tưởng này công cũng là mt pháđạn thn kỳ khđầu cho mt cuc tìm kiếm cách cha trị như thế trong gii khoa hc. Và kết quả là sau hơn mt thế k, các nhà nghiên cđã nghĩ ra vic sử dng chính kháng thể (antibody) ca mi con ngườđể to nên viêđạn thn kỳ đó

Đây cũng là mt trong nhng viên gch khđầu xây dng nn Y hc chun xác (precision medicine), hay còn gi là Y hc cá thể (personalized medicine) nghĩa là: mi người sẽ được cha trị theo đúng căn bnh ca h, da trên nhng đặc tính riêng bit ca cá nhâđó. Trong dân gian, từ mi người hay dùng để miêu tả nhng đặc tính riêng bit này là “cơ địa.” 

Điu này cũng gii thích ti sao cùng mt loi thuc cha trị cho cùng mt loi bnh ung thư mà có người thì có hiu qu, còn có người thì không. Đây chính là do cơ địa” ca họ khác nhau nên tác dng ca thuc trên cơ thể họ cũng khác nhau. 

2. Liu Pháp Min Dch (Immunotherapy)



Trong căn bnh ung thư, mt số kháng thể được to ra bi chính hệ min dch ca cơ thể khi phát hin ra sự có mt ca tế bào ung thư, vi mđích nhn din và tiêu dit tế bào ung thư

Tuy nhiên, vì các tế bào ung thư liên tc biếđổi (mutation) nên tên la tuy được to ra nhưng cũng khó bn trúng mt mc tiêu di chuyn nhanh như vy. Không nhng thế, các tế bào ung thư còn có khả năng n mình rt gii, khiến cho các kháng thể lm tưởng chúng vi tế bào khoẻ mnh, và do đó, cũng không tn công. Thm chí kinh khng hơn, các tế bào ung thư còn có khả năng tiết ra nhng chđể kìm chế sự tn công ca hệ min dch. Và kết quả là trong các trđánh gia hệ min dch và tế bào ung thư, thì hệ min dch rõ ràng bị yếm thế, dđến vic ung thư tiếp tc tràn lan hoành hành. 

Chính vì thế, các nhà khoa hđã nghĩ ra cách to ra nhng kháng thể mnh hơn, và đưa chúng vào trong cơ thể để chúng tìm và tiêu dit các tế bào ung thư kia. Liu pháp min dch đã ra đời như thế

Hin ti, liu pháp min dch dùng trong vic cha trị ung thư đang theo 4 hướng chính:
1. Kháng thể đơn (monoclonal antibodies): được to ra trong phòng thí nghim, vi mđích tiêu dit các tế bào ung thư ở nhng vị trí nhđịnh. 
2. Thuc chế trm kim soát ca hệ min dch (immune checkpoint inhibitors): loi thuc này có khả năng nhả phanh cho hệ min dch, giúp hệ min dch thoi mái dc toàn lc chiếđấu chng tế bào ung thư mà không cn phi e dè
3. Vc-xin chng ung thư (cancer vaccines): là mt cht sẽ được tiêm vào cơ thể ngườđể hệ min dch ca họ sn xut ra kháng thể chng li cht gây ung thư đó.
4. Mt số liu pháp min dch không cụ thể (non-specific immunotherapies): các cách cha trị này nhm vào vic nâng cao hođộng ca hệ min dch mt cách chung chung, để hệ min dch khoẻ mnh hơn và chiếđấu chng tế bào ung thư hiu quả hơn. 

3. Gót Chân Achilles Ca Tế Bào Ung Thư 


Vào tháng 3/2016 va qua, mt nhóm các nhà khoa hc ti LuâĐôn, trường University College, cho rng họ đã tìm ra mt loi kháng nguyên mi (neoantigens) xut hin trên tế bào ca mt số loi ung thư da và ung thư phi. Các kháng nguyên này là các protein nm trên bề mt ca tế bào ung thư, và theo nghiên cu này, là nguyên nhân kìm hãm hệ min dch ca cơ thỞ mt số bnh nhân, khi các kháng nguyên - gót chân Achilles - ca tế bào ung thư bị hệ min dch phát hin và can thip thì viđiu trị ca nhng bnh nhân này có tiến trin tt hơn.

Điu này có nghĩa là nếu nhng kháng nguyên mi này thc sự là du vếđáng tin cđể cơ thể phát hin ra đâu là tế bào ung thư, thì vic to ra nhng viêđạn thn kỳ bn thng vào các tế bào ung thư sẽ hiu quả hơn rt nhiu! Kết quả nghiên cu ca họ đã được xut bn trên tp chí khoa hc danh tiếng vào bc nht nhì trên thế gii Science, nhánh Tumor Immunology, dưới têClonal neoantigens elicit T cell immunoreactivity and sensitivity to immune checkpoint blockade.” 

Da vào phát hin này, các nhà khoa hđã đề xut ra 2 hướng để to ra liu pháp min dch da trên các kháng nguyên ca tế bào ung thư: mt là to ra vc-xin chng ung thư da trên kháng nguyêđó, hai là cht lc nhng tế bào min dch có khả năng tiêu dit nhng tế bào ung thư có kháng nguyên kể trên, nhân ging chúng lên tht nhiu, và đưa chúng ngược trở li cơ thể bnh nhâđể giúp họ chng li căn bnh ung thư mnh mẽ hơn. 

Hy vng vi khám phá này, vic cha trị căn bnh ung thư sẽ hiu quả hơn gp nhiu ln trướđây!